Survival tocht

Een maand geleden plaatste ik een bericht over de hevige regenval die tot een overstroming in mijn wijk leidde. Ik ging ervan uit dat we met een uitzondering te maken hadden. Na de stortbui van gisteren ben ik bang dat het een regelmatig terugkerend probleem is. Het regenseizoen is nog niet goed en wel begonnen of de straten hebben al voor een tweede keer blank gestaan.

Op zaterdag kwam ik terug van een uurtje fitness training en stapte nietsvermoedend de metro uit. Okee, het regende flink bij de halte waar ik de metro in was gestapt, maar wellicht was het in Huai Khwang droog, dacht ik nog. Niets was minder waar. Helaas moest ik toch echt de thuisreis voort zetten, want ik had nogal wat werk te doen. Alle taxi's waren vol en brommertaxi's reden nauwelijks. Geef ze eens ongelijk. Er zat weinig anders op dan te voet de anderhalve kilometer naar huis af te leggen. De hele weg banjerde ik in slakkentempo door het water. Het peil stond overal tot ruim boven mijn enkels, op sommige plekken bijna tot mijn knieen.

Na een barre tocht bereikte ik City Living. Mijn camera en iPod hebben de expeditie ter nauwernood overleefd, mijn telefoon kan ten grave gedragen worden. Dat is al de tweede telefoon die zijn meerdere heeft moeten erkennen in een tropische bui. Maar goed dat ik geen iPhone of Blackberry heb.

Toch maar weer even een filmpje geschoten. Al dat water is het resultaat van slechts een uurtje (!) regen. Dat zegt iets over de hevigheid van zo'n bui, maar zeker ook over de zeer gebrekkige waterafvoer in mijn wijk (en vele andere wijken in Bangkok). Blijkt achteraf mijn jaarlijkse bijdrage aan het Hoogheemraadschap van Rijnland toch niet geheel weggegooid geld.

Vervoer (2): Riviertaxi

Bangkok bevat een groot aantal kanalen ('khlong'). Waar grachten in steden als Leiden en Amsterdam gebruikt worden voor recreatie, benutten de Thai de vervuilde waterwegen voor openbaar vervoer. De riviertaxi is een vlot vervoermiddel dat geen last heeft van files. De longtail boten spoeden zich met hoge snelheid van halte naar halte. Reizigers hebben een paar seconden om in en uit te stappen voordat de boot weer door vaart. Een kaartje kopen doe je als je al zit. Het personeel loopt over de rand van de boot en onthoudt goed wie er nog moet betalen. De kosten zijn dermate laag dat zwart varen niet de moeite waard is.

Iedere vijf minuten kun je opstappen. De boten varen van 's ochtends vroeg totdat het donker wordt. Ik neem aan dat het in en uitstappen te gevaarlijk wordt als de zon onder gaat. Aan de buitenkant van de long tails hangen zeilen, die omhoog getrokken worden om droog te blijven wanneer twee boten elkaar passeren of wanneer de stank van het kanaal te hevig wordt. De herrie van de motor moet je op de koop toenemen. Voorin heb je daar minder last van.

De riviertaxi is een leuke gelegenheid om het leven in Bangkok eens van een andere kant te zien dan vanaf de drukke straten met moderne gebouwen. Langs het water wonen vooral arme mensen in oude huisjes of hutjes. Helaas is er geen halte vlakbij mijn woning en heb ik niet vaak de gelegenheid om over het water te reizen. Ik zou graag wat vaker de boot nemen.

Nederland is trots op zijn watermanagement. Zelfs het domste jongetje van de klas mag wereldwijd lezingen geven op dit gebied. Toch denk ik dat er nog iets van de Thai te leren valt. Waarom geen riviertaxi in druk bevolkte Nederlandse steden? Een paar longtail bootjes lijken me goedkoper dan die belachelijke Noord/Zuidlijn. Sneller te verwezenlijken en instortingsgevaar is nihil. Ook voor Leiden zie ik mogelijkheden. Winkelpubliek kan op de Apothekersdijk worden uitgeladen en vormt geen enkele belasting voor het verkeer meer. Mocht ik nog weer eens op de Oude Singel neerstrijken dan neem ik graag de boot naar Unicum en de Marepoort. Geen slecht idee toch?

Vervoer (1): Hoezo, file probleem?

Als je in een grote stad als Bangkok woont, speelt vervoer onvermijdelijk een belangrijke rol in het leven. Bangkok heeft een bijzonder slechte reputatie op het gebied van mobiliteit. De files zijn berucht over de hele wereld. De eerste de beste site die ik op Google via de zoektermen 'bangkok verkeer' vond, begint met de volgende alinea:

"Bangkok is één van de drukste steden ter wereld en dat dit niet overdreven is, blijkt onder andere uit het verkeer. In Bangkok is het namelijk vrijwel altijd spits. De auto's schuiven zig zag door elkaar over brede wegen, in het verkeer zit nauwelijks beweging. Honderden taxi's in diverse kleuren, tuk-tuks en brommertjes vormen het straatbeeld in Bangkok. Diverse agenten die langs de wegen staan proberen tevergeefs het verkeer in goede banen te geleiden en te ordenen, maar ook zij weten hierin niet te slagen."

Overdrijven is een kunst. Hoewel Bangkok zeker een groot verkeersprobleem heeft, is het zeker niet zo dat het verkeer overal en altijd helemaal vast staat. De zinsnede 'vrijwel altijd spits' is trouwens per definitie onzin. Het woord spits impliceert dat er pieken en dalen zijn, dus kan het niet vrijwel altijd spits zijn. En de politie staat er niet om het verkeer in goede banen te leiden, maar om boetes uit te schrijven, net als overal in de wereld. Het enige verschil met Nederland op dit punt is dat de boetes hier rechtstreeks in de kontzak van oom agent verdwijnen. Pluspunt is dat je hier kunt afdingen. Laten we bovendien niet vergeten dat het in het vervoer in Nederland ook niet altijd rozengeur en manenschijn is. Noord-zuid lijn, rekeningrijden, zout tekort bij gladheid, treinverkeer dat een beetje vrieskou niet aankan, taxi's bestuurd door criminelen die veel te hoge prijzen rekenen en je het leven uit slaan als je er wat van zegt. Moet ik nog even doorgaan?

Maar laat ik het vooral niet doen voorkomen alsof er in Bangkok geen file probleem is. Er is een behoorlijk aantal punten waar het verkeer meestal vast staat, en je hebt vaak veel tijd nodig voor relatief korte autoritjes. Er zijn echter vaak goede alternatieven voorhanden. Door even na te denken en een beetje te plannen voordat je de deur uit gaat kun je een hoop tijd en frustratie besparen. Verkeerssituaties als op bijgaande foto's zijn dan ook vaak te vermijden. In drie jaar tijd ben ik daar aardig bedreven in geworden. In een serie berichten zal ik de komende weken beschrijven hoe ik mij middels diverse vervoersmiddelen door de metropool begeef.

Zo veranderlijk als ...

Als Nederlander moet je af en toe toch effe over het weer ouwehoeren. Dat zit erin gebakken. Gaf ik laatst al aan dat het zo frisjes was dat de honden letterlijk in shirts over straat gingen, afgelopen week was het weer nog meer van slag. Boze tongen wijzen naar de ramp in Japan als boosdoener, maar dat bestempel ik als borrelpraat. Aan de andere kant, wat weet ik er nou helemaal van?

Vorige week zakte de temperatuur van de ene op de andere dag ineens met 10 graden tot een barre 16 graden. En dat in een maand waarin de temperatuur normaal gesproken gestaag klimt. Maart zou je een tussenfase kunnen noemen tussen het einde van de winter (februari) en het begin van de heetste periode (april). Het was dus even schrikken toen het weer zo omsloeg. De lage temperatuur ging tot overmaat van ramp ook nog eens gepaard met een zeer gure wind. Zo'n typisch Nederlandse oktoberwind. Vreselijk. Voor het eerst in drie jaar Thailand had ik het koud als ik over straat ging.

Gelukkig was de kou na een paar dagen weer net zo plotseling verdwenen als hij gekomen was en schitterde de zon in het weekend weer aan de hemel. Tot afgelopen nacht, toen een ongenadig onweer over Bangkok en andere delen van het land neerdaalde. Het ging zo hard tekeer dat ik de hele nacht nauwelijks een oog dicht gedaan heb. Ik werd gelukkig net op tijd door het losbarstende noodweer gewekt om mijn was van de rand van het balkon weg te gritsen.

Hoewel de donder, bliksem en regen de hele nacht doorgingen, had ik me niet gerealiseerd dat de hele straat 's ochtends tot ruim boven enkelhoogte onder water zou staan. Daar sta je dan voor de lobby van je apartement. Keurig gekleed. Laptop om de schouder. En nu? Normaal gesproken word ik met een golfkarretje van het gebouw naar het einde van de straat gereden. Dat zat er nu niet in, werd me meteen duidelijk gemaakt. Ook mijn vraag of er een motorbike taxi kon worden besteld, werd negatief beantwoord. Het water stond te hoog. Gelukkig kwam er al snel een kerel aan die met zijn auto naar werk ging en kon ik een lift krijgen tot het einde van de straat, waar ik normaal gesproken overstap van de golfwagen op een motorbike taxi.

Tot mijn stijgende verbazing stond zelfs de hoofdweg onder water en hadden de motorbike chauffeurs een snipperdag opgenomen. Geef ze eens ongelijk. Na een paar minuten kon ik dan toch een ritje regelen en bereikte ik uiteindelijk met flinke vertraging het metrostation. Bijgaand filmisch verslag zal de boeken in gaan als een instant classic in het rijke genre van road movies. Okee, ik geef het toe, de soundtrack had beter gekund.

Silom Road (4): Little Tokyo

Naast het kantoor van InsightAsia ligt Thaniya, een zijstraat van Silom, met de welverdiende bijnaam Little Tokyo. Japanners klitten blijkbaar graag samen, want het barst er van de Japanse bedrijven, restaurants en bovenal veel uitgaansgelegendheden. De term uitgaansgelegenheden is nogal vaag. Je kunt er alle kanten mee op. Japanners lijken geen erg gevarieerde smaak te hebben, want het zijn stuk voor stuk zogenaamde hostess bars. Ze bevinden zich allemaal boven de begane grond. Zonder de vele uithangborden zou je niet denken dat de gebouwen vol zitten met clubs.

Ik ben er nooit binnen geweest en de kans dat ik er ooit een voet over de drempel zal zetten is gering. Ik heb dus gedegen desk research moeten doen voor dit artikel. Een paar minuten Google. Mijn onderzoek leert dat Westerlingen niet geweigerd worden, maar ook niet bepaald welkom zijn. De bars richten zich volledig op Japanners omdat die er niet mee zitten om belachelijke prijzen te betalen voor een drankje in een aftandse karaokeruimte, waar ze gezelschap krijgen van een Thais meisje. Meer dan gezelschap schijnt het bij de meeste tenten niet te zijn, al zal het samenzijn ongetwijfeld regelmatig buiten officiele werktijden tegen fikse betaling worden voorgezet.

Waarom Japanners 800 Baht per uur (20 euro) betalen om zo'n wicht naast zich te hebben zitten, weet ik niet. Het verklaart wel de grote populariteit van deze heren bij de Thaise horeca. Ze betalen wat je vraagt en lopen niet zo te zeuren over prijzen en service zoals die lastige blanken met hun grote bek. Geef de Thai eens ongelijk dat ze graag Japanners binnen hebben. Volgens wat internet sites kost een biertje al gauw 600 Baht. Of je betaalt 1.500 Baht en mag je een uur lang drinken. En dan zit je nog niet eens in een luxe club. Het schijnt er van binnen allemaal zeer gewoontjes uit te zien.

Gelukkig hoeven veel van de Japanners de kosten niet zelf te betalen. Op een internet forum wordt door verschillende mensen uitgelegd dat de expats uit het land van de rijzende zon een ruime bijlage krijgen voor 'entertainment', die de belachelijk hoge kosten van zo'n avondje karaoke-met-gezelschap gemakkelijk dekken. Zie jij jezelf al een BTW bonnetje vragen bij het afrekenen van een avondje in de kroeg?

De hoge prijzen lossen voor mij wel een raadsel op. De enkele keren dat ik 's avonds laat door Soi Thaniya liep, zag ik niet bepaald veel Japanners. Ik vroeg me dan ook af hoe het mogelijk is dat er zoveel van die clubs zijn. Als ik nog eens goed naar die prijzen kijk, begint het te dagen. Als karaokebar met goedkoop interieur en dito personeel heb je niet veel klanten nodig om te overleven. Desondanks blijft het verbazingwekkend hoeveel van die clubs er zijn binnen maximaal 300 meter. Ik zal er een paar gemist hebben, maar de meeste heb ik wel. Tel je even mee?

Sa-lash

In Nederland pikte ik sinds mijn
jonge jaren geregeld een concertje mee. Als Hollanders zijn we goed bedeeld, want vrijwel iedere band die iets voorstelt doet de Lage Landen tijdens een toernee aan. Ons land is niet bijster groot en als je centraal in de Randstad
woont is een concert meestal goed te bereizen. Thailand ligt buiten de radar van de meeste grote acts. De gemiddelde Thai heeft weinig op met buitenlandse muziek en optredens in Zuid-Oost Azie zullen voor de meeste artiesten niet erg lucratief zijn.

Toch zijn er in Bangkok af en toe concerten van grote namen. Helaas betreft het meestal bands die gevaarlijk dicht tegen hun houdbaarheidsdatum aan zitten, of er zelfs ruimschoots overheen (Rod Stewart). Zo was ik na drie jaar Thailand nog niet één maal naar een concert geweest. Afgelopen maand was het ineens druk met internationale acts. Eric Clapton, The Eagles, afscheidstoernee van de Scorpions. Omdat kaartjes voor deze bands nogal prijzig zijn en het vanuit het centrum van Bangkok tijdens de avondspits minstens een uur reizen is naar de Impact Arena, heb ik deze drie acts aan me voorbij laten gaan.

Ook de minder bekende Amerikaanse punkrokers Deftones kwamen langs. Dat haalde wereldwijd de media omdat het concert werd afgelast vanwege elektriciteitspoblemen, met langdurige rellen buiten de concerthal als gevolg. Aardig om de link te bekijken als je eens wilt zien hoe de bekende Thaise gemoedelijkheid na een paar glaasjes teveel kan omslaan in geweldadig gedrag.

Donderdagavond was het dan toch tijd voor mijn debuut in het Thaise concert circuit. Slash kwam langs met zijn band. Voor de cultuurbarbaren onder ons: Slash was gitarist van Guns N' Roses. Voor mijn vader: stel je voor dat Keith Richards of George Harrison langs kwam. Na een veelgeprezen solo album is de iconische gitarist met de bekende hoed op de krullenbos bezig met een zeer uitgebreide wereldtour. Eindelijk een grote naam die nog niet op zijn retour is en redelijke geprijst is. Dat moest ik zien.

Sa-lash, zoals slecht Engels sprekende Thai zijn naam uitspreken, stelde niet teleur en gaf een goed concert. De setlist was een overzicht van zijn hele ouvre en uiteraard ontbraken de grote GNR krakers niet. Appetite For Distruction was prominent aanwezig met Nighttrain, Rocket Queen, My Michelle, Mr Brownstone, Sweet Child Of Mine en afsluiter Paradise City. Er was geen overbodig voorprogramma en Slash startte exact op tijd, een groot contrast met zijn oude band, waar ik nog wel eens anderhalf uur op heb staan wachten omdat meneer OxelRoos geen zin had. Samen met twee collega's en een paar van hun vrienden heb ik een mooie avond gehad.

Toerisme

Toerisme is door de jaren heen een zeer belangrijke inkomstenbron voor Thailand geworden. Het land weet zich in het buitenland uitstekend te verkopen met kreten als Amazing Thailand, Land of Smiles en Smooth As Silk. De afgelopen jaren zijn de bezoekersaantallen verscheidene malen onder druk komen te staan door incidenten van verschillende aard. In 2003 en 2004 waren er natuurlijke oorzaken, achtereenvolgens SARS, vogelgriep en tsunami. Recenter was er politieke onrust met de bezetting van het internationale vliegveld eind 2008 en de red shirts demonstraties in 2010.

Telkens als een gebeurtenis zich aandient die het toerisme aanzienlijk schaadt, wordt de vraag opgeworpen of dit consequenties heeft voor de lange termijn. Met name tijdens de politieke onrust werd door velen beweerd dat een aanzienlijke groep toeristen Thailand voortaan links zou laten liggen. Wie wil er het risico lopen dat je vlucht niet doorgaat of dat het land bijkans in burgeroorlog is?

Ik heb de nuchtere cijfers eens opgezocht en daaruit blijkt geen negatief lange termijn effect te ontdekken. Weliswaar is er een sterke korte termijn dip, de positieve trend wordt daarna weer snel opgepakt alsof er niets gebeurd is. Het negeren van negatieve zaken hebben de Thai tot kunst verheven en die mentaliteit slaat blijkbaar over op de toeristen.

Bijgaande grafiek van mijn hand (vakkundig gecorrigeerd voor seizoenspieken) laat zien dat het toerisme in 13 jaar tijd meer dan verdubbeld is, naar bijna 16 miljoen bezoekers in 2010. Tevens vertoont de grafiek een vrij rechte lijn, behoudens de dipjes, wat aangeeft dat de rek er nog niet uit is. Dat is een knappe prestatie, aangezien de concurrentie vanuit andere landen in de regio groeit. Vooruitkijken is niet de sterkste eigenschap van de Thai. Toch heeft men op tijd ingezien dat er uit het Westen weinig groei meer te halen is en heeft men bijtijds de pijlen gericht op India (29% stijging in 2010) en China (+45%), enorm grote landen met een sterk groeiende middenklasse. Het rijke Midden Oosten (+23%) staat eveneens in de belangstelling van het Bureau of Tourism.

Ook de Russen hebben Thailand en masse ontdekt (+81%), al is dat volgens mij niet het gevolg van bewuste marketing, maar meer een kwestie van mond-tot-mond reklame aldaar. Ze komen niet verder dan de vreselijke badplaats Pattaya, waar ze een kwalijke reputatie hebben opgebouwd. Maar geld is geld, denkt nu eenmaal iedereen ter wereld in de toeristenindustrie. Dus staat ook in Thailand de deur voor de rijke patjepeeërs uit Oost Europa wijd open.

De trend van het Thaise toerisme is dus nog steeds positief, al blijft Nederland rond 200 duizend toeristen hangen. Toch schoppen vervelende incidenten een behoorlijke deuk in de inkomsten. Op basis van de cijfers heb ik een schatting gemaakt van de misgelopen bezoekers:
- SARS: 1,3 mln
- Vogelgriep: 300 duizend
- Tsunami: 900 duizend
- Vliegveldbezetting: 1,3 mln
- Red shirts: 700 duizend

Moraal van het verhaal: Beter een vogelgriep dan een mensengriep, en liever de hoofdstad in de fik steken dan het vliegveld bezetten.